|
"GELENEK GÖRENEKLERİMİZ"
Köyümüzde Genelde evlilikler görücü usulle ve anlaşarak
olur .Evlilik yaşı eski tarihlerde düşük olmakla beraber
son zamanlarda erkeklerde ortalama25, kızlarda 23
dür.Köyümüzde iç evlilikler,az olmakla beraber genelde
diş evlilikler çok fazladır.Eski tarihlerde evlenecek
kişinin ne zaman ve kimle evleneceğine aile karar
verilirken, şimdilerde ise genelde bu tercih gençlere
bırakılmaktadır.
Bir kişiye kız isteneceği zaman Kabilenin ve köyün ileri
gelenlerinden üç dört kişi gelin adayının evine en az 2
kez gider. Buna Vakit ekilen denilir.Kız istemeye
gidilirken damat adayı bir defa götürülür ve kız tarafı
razı olursa kızla damat adayı görüştürülür.Gelin adayı
görücülere çay yada kahve hazırlayıp ikramda bulunur.
Kız ve erkek tarafı aileleri araştırırlar..Erkek tarafı
çevrede, komşularından kızı verip vermeyecekleri
konusunda kız tarafının ağzı aranıp bilgi toplanır.
Kız tarafı evliliğe olur verirse 3.defada kız verme
işlemi bitirilir, Şerbet içilir (tatlı ve içecek).
Allah’ın Emri anılır Dini Nikah 3.kez kız istemede
Allah’ın Emri anılınca, o nişandan Hayati bir önem
olmazsa dönülmez.
Gelin adayı ve damat bir müddet nişanlı kalır. Bu
nişanlılık evresinde erkek ve kız tarafı düğünle ilgili
hazırlıklar yapılır .Eşyalar genelde aileler arasında
imkanlar dahilinde eşit üçlüde hazırlanır. Hazırlıklar
tamamlandığında Düğün başlamadan damat tarafı imkanları
dahilin de gelinin amcasına, dayısına ve kardeşine
hediyeler vererek onlardan da düğün onayını alır. Buna
amca, dayı ve kardeş yolu denir. (Bu anane Orta
Asya’daki ilk Oğuzlar tarafından günümüze kadar devam
etmiş).Şimdi ise KALIN alınmıyor.Sadece hediyeler kabul
ediliyor
Düğün törenine karar verilince Düğün başlamadan bir
hafta önceden hazırlıklara başlanır damat evinde yemek
için Etlik kesilip.Davulcu,Kahya.Bayraktar,Aşçı ve
Kahveci ayarlanır.
Damat evinde iki üç gün ekmek pişirilir köydeki
kadınlara İNNE OKUNTUSU dağıtılıp düğün ekmeğine davet
edilir. Kadınlar düğün ekmeğinin tadına bakıp ekmek
pişirenlere bahşiş verirler.Koru komşuda ve akrabalar
düğün hazırlıklarına yardımda bulunurlar.
Düğüne davet için komşulara OKUNTU (davetiye) dağıtılır.
Köyde okuntu olarak damat ve gelin evine yakınlık
derecesine göre Gömlek.Etek,Kumaş.Çorap vb.dağıtılır.(Günümüzdeki
matbuu davetiye adeti bundan 10 yıl öncesine kadar
yoktu.)
Köyümüzde Düğün üç gündür.Cuma günü öğleden sonra
başlar.Pazar günü öğlen son bulur. Davulcu Cuma günü
gelir damadın evinin üzerine bayrak asılır. Davulun
geldiği akşam Bayrak ekmeği denilen akşam yemeği
verilir. Düğünün 1.günü damadın evinde düğün olur.
Düğüne gelenlere SEĞMEN denir.Seğmen düğün evine
geldiğinde davul,zurna ve bayrak eşliğinde karşılanır.
Düğüne gelenler çalgıcı ve bayraktara bahşiş verir.Düğün
evi seğmenlere şeker.yemek ve çay ikramında bulunur
Çeşitli oyunlarla düğün devam eder..
Köyümüzde Düğüne gelen seğmenler düğün evine yardım
amaçlı olarak düğünü yöneten KAHYA’ya ‘’SAÇI’’ adı
verilen para verilir.Bu parayla KAHYA düğün içerisindeki
giderlere harcar.Cuma günü akşamdan yarın gelin evine
kınaya ne zaman gidileceğini KAHYA kararlaştırıp hareket
saatini köylüye duyurur.
Düğün Cumartesi sabah SEHER DAVULU ile başlar.Gelen
seğmenler bayrak eşliğinde davul zurna ile
karşılanır.Öğlen düğün evinde yemek yenilip kına için
kız evine hareket edilir. Genel de kız evinde SEĞMENE
kapı kilitlenir. KAHYA bahşiş vererek düğüncülere kapıyı
açtırır. Kapıda davul zurna çalınıp oyunlar oynanır Kız
tarafı gelen misafirlere Şeker,Çay ve Çerez ikramında
bulunulur.Gelin kına için hazır olduğunda gelin ve damat
ortaya alınıp gelini ağlatmak için AĞİT lar söylenip
Gelin ve damat’ın kınası yakılır.
Kına ve takı merasimi bitiminde Gelin evine akşam için
YENGE ler bırakılıp,Damat evine hareket edilir,Cumartesi
akşam kız evinde çalgılı veya çalgısız eğlence devam
eder Akşam köyden kınaya gelen kadınlar genelde geline
hediyeler getirirler.
Damat evinde Cumartesi gece 12.00 a kadar, içkili veya
içkisiz eğlence devam eder. Pazar günü SEĞMEN TOPLAMA
davulu çalınır seğmenlerin toplanmasıyla beraber Gelin
üzerine topluca hareket edilirir.Gelin evine varılınca
kız tarafı davulcu ve bayraktara hediye verip gelen
araçlara KUMAŞ takar. Gelinin eşyaları araçlara
yerleştirilir gelinin sandığına oturan kişiye KAHYA
Bahşişini verir. .Gelin içeride Akrabaları ve
komşularıyla vedalaşıp KARDEŞ KUŞAĞI Bağlanır. Gelin
hazır olduğunda gelinin Abisi veya Babası tarafından
evden SELAVAT“Allah...Allah İllallah verelim Muhammed’e
Selavat ” diye bağırılarak çıkarılıp Kapıda Damada
teslim edilir.
Köyümüzde eski tarih de Pazar günü sabah erkenden 7 ile
8 arası gelin baba evinden çıkarılır,gelinliğini giymiş
olarak ata bindirilip. Baba evinden alınan bir kaşık
veya su kabı atın ürengesine vurularak kırılır. Bunun
sebebi baba evinde kısmetinin kesildiği eşiyle bir can
olarak yaşantısını devam etmesidir. Düğün alayı damat
evine doğru hareket eder.Yol güzergahında gelinin ve
damadın amca, dayı, yakın akraba veya belli kişilerin
evi önünde gelin durdurulur, çalgı çalınır geline bahşiş
alınır. Düğüncülerin önünde giden bayraktar oyunlar
oynar. “Allah...Allah İllallah verelim Muhammed’e
Selavat ” diye bağırırmış
Gelin arabasının ününü kesen çocuklara KAHYA zarf
içerisinde para verir.Damat evine gelindiğinde dam üzeri
ve yüksek bir yerden gelin eve girerken üstten şeker,
leblebi,üzüm karışımı serpilir.Duak açmak için Damat ve
Gelin içeri alınır.Gelin kapıdan girmeden BARDAK
kırdırılır (Uğur ve bereket için)Gelinin kucağına Bebek
konulur gelin bebeğe hediye olarak para verir. Seğmene
öğlen yemeğiyle düğün sona erer.
Akşam GERDAH öncesi Köy hocası İMAM NIKAHI nı
kıyar.Evliliğin İslam kural ve kaideleri açısında anlam
ve önemini anlatır Nikahı kıyan imama Gelinin çeyizinden
hediye konulur.
|
Diş hediği:
Küçük çocuğun
ilk dişinin çıktığını gören veya farkına Varan kişi çocuğa bir
hediye almak zorundadır.
Çocuğun dişi çıktıktan sonra, ailesi, buğdayı suda içine nohut,
bazen de fasulye karıştırılarak pişirilen geleneksel yemeğe
"hedik" denir. Hedik komşulara birer tabak dağıtılır. Evine Diş
Hediği gelen komşular, hediği getirene, çocuğa verilmek üzere
bahşiş veya küçük hediye verirler.
Dünyaya gelen çocuğun ailesi güçlükle çocuk sahibi olmuşsa veya
daha önce doğan çocukları yaşamamışsa; doğum olayı daha bir
sevinle olur. Doğumdan sonra "Şirincelik" denen çerez veya tatlı
türü yiyecek dağıtılır, çocuğun saçı yedi yaşına kadar kesilmez
Çocuklara ad koyma:
Yeni doğan çocuğun adı doğumdan en geç 1 hafta içinde konur. 0 gün
akşamleyin konu komşudan bir kaç büyük çağırılır. Yapılan kömbe
yendikten sonra ailenin büyüğü ya da imam tarafından çocuğun sol
kulağına kamet, sağ kulağına ezan okunarak konulacak isim üç
kere tekrar edilir. Bu merasime "Ad vurma" denir.
Köyümüzde çocuklara konulan isimler; 0 soyun büyüklerinin
isimlerinden, İslam büyüklerinin isimlerinden, Türk büyüklerinin
isimlerinden seçilmektedir.
Sünnet Merasimi:
Erkek çocuklarının sünnet edilmeleri adetinde, yurdumuzun bir
çok yöresinde yaşatılan "KİRVELIK" müessesesi Hekimhan
merkezinde ve büyün köylerinde en canlı biçimiyle
yaşatılmaktadır.
Bazen çocuk doğmadan, daha çok da erkek çocuk doğduktan sonra,
çocuğun babasının en çok samimi olduğu birisi, çocuk babası
tarafından çocuğa "kirve" tutulur. Bundan sonra çocuğun ailesi
ve kirvenin ailesi daha çok samimi olurlar. Kirve çocuğu görmeye
gelir ve hediyeler getirir.
Çocuğun sünnet yaptırılmasına karar alındığı zaman, kirveye
haber verilir ve sünnetin ne zaman yapılacağı söylenir. Daha
sonra kirveye takım elbise veya çamaşır türü giyecek, hanımına
giyecek vs. yakın akrabalarına gönül alacak türden hediyeler
alınır; sini bağlanır(baklavaya benzer tatlı) ve kirve görmeye
gidilir. Kirve sünnet olacak çocuğa takım elbise yaptırır ve en
güzel hediye kirveden beklenir.
Sünnetten önce tüm tanıdıklara okuntu veya davetiye gönderilir.
Sünnet olamadan bir önceki gece çocuğun kına gecesi olarak
düzenlenir çalgılar çalınır, oyunlar oynanır, şarkılar söylenir,
Hekimhan deyimiyle konu komşu eğlenirler. Eğlence bitmeden biraz
önce sünnet olacak çocuğa kına yakılarak eğlence gecesi
bitirilir. Sünnet günü kazanlar kurulur ve davetliler için
sünnet aşı pişirilir.
Bu yemekte her zaman pilav bulunur. Pilav in yanında da; etli
patates, kuru fasulye, taze fasulye, türlü, cacık, karpuz,
kavun, üzüm gibi yemek ve yiyeceklerden bin veya bir kaçı
bulunur.
Sünnetler genellikle tatil günlerinde ve öğlen namazından sonra
yapılır. Davetliler toplandıktan sonra Mevlit okunur. Çocuk
kirvesinin elini öptükten sonra kucağına oturarak veya yanında
bulunarak, kirve çocuğa cesaret ve güven verir. Salavat
getirilerek sünnet edilir. Ağlamaması için lokum verilir
Çocuk sünnet olduktan sonra hem erkekler, hem de kadınlara ve
çocuklara yemek verilir. Yemeğini yiyen erkekler kirveye ve
çocuğun babasına "Hayırlı Olsun" şeklinde,ki dilek ve
temennilerinden sonra ayrılırlar. Kadınlar ise yemeklerini
yedikten sonra hem maddi durumlarına, hem de yakınlık
derecelerine göre sünnet olan çocuğa altın veya para takarlar
Kirveler arasında çok siki bir bağ oluşur Hatta kirveler biri
birlerini kardeşlerin den daha fazla sever ve korurlar. Dahası
biri birlerinden kız alıp, vermezler.
Çocuk görmeye gitme:
Köyümüz’de halkı arasındaki birlik ve beraberlik duygusunun en
çarpıcı örneklerinden birisi de çocuk görmeye gitme adetinin
yaşatılmasıdır. Yeni doğan çocuğu aileyi tanıyan hemen herkes
görmeye gider. Çocuğa veya anasına uygun bir hediye ile yapılan
ziyarete halkımız çok rağbet eder. Çocuk görmeye gidenler;
"Allah analı babalı büyütsün, Allah uzun ömür versin, akıllı
fikri olsun" gibi dilek ve temennilerde bulunurlar. |